"Już nie wróci do doliny. Jej rodzice i narzeczony 
zapewne ją opłakują. Nigdy się nie dowiedzą, 
co znalazła na Monte Verità (...) — namiętne uczucie, 
radość i śmiech, ciepło słońca, przyciąganie księżyca, 
miłość bez emocji, sen bez koszmarów." 

"My, mieszkańcy półwyspu, niewiele ich obchodzimy. Nami zajmą się mewy. Reszta frunie do miast". Tytułowe Ptaki kusiły najbardziej. Wciąż pamiętam, jak wiele lat temu po raz pierwszy obejrzałam film The Birds z 1963 roku wyreżyserowany przez Alfreda Hitchcocka. Dopiero później dowiedziałam się, że jego inspiracją było opowiadanie Daphne du Maurier (autorki Rebeki, czy Mojej kuzynki Racheli). Udane, jednak znacząco odbiegające od filmowej wersji (pod kątem fabularnym film jest bardziej rozbudowany). Zbiór opowiadań, o którym dziś piszę, otwierają właśnie Ptaki, niosąc przedsmak wyważonego nastroju grozy, niepokoju i nieoczywistej makabry, która subtelnie przebija się przez z pozoru proste fabuły. Dość różnorodne teksty Daphne du Maurier wypadają znakomicie pod kątem literackim. Nie brak im odpowiedniego klimatu, pewnej dozy suspensu, jak i gotyckiego tragizmu. Jednak, jak to bywa w przypadku zbioru opowiadań, nie wszystkie tematycznie przypadły mi do gustu. Za to przynajmniej jedno z chęcią przeczytałabym w formie powieści. 

Sześć opowiadań. Sześć zupełnie innych historii. Niekiedy pokrętnych, momentami ironicznych. Wszystkie skrywają w sobie jakiś tajemniczy lub aż nazbyt oczywisty dramat, ale także konkretny przekaz. Ptaki niepokoją, wprowadzając klaustrofobiczną atmosferę zagrożenia. Monte Verità zachwyca rozmachem oraz straszy czymś mistycznym i nadnaturalnym (to moje ulubione opowiadanie z tego zbioru). Jabłonka trzyma w napięciu, a mimo że jest nieco przewidywalna, daje czytelnikowi właśnie to, czego ten naprawdę skrycie potrzebuje. Prowincjonalny fotograf to typowa Daphne du Maurier, choć tekst utrzymany jest w dość lekkiej formie tragicznej groteski. Pocałuj mnie jeszcze raz to ciekawa historia, której zupełnie się nie spodziewałam i miałam wobec niej większe oczekiwania. Stary, z kolei, to krótki, zaskakujący tekst, będący świetnym zwieńczeniem całego zbioru. 

Ptaki i inne opowiadania Daphne du Maurier nie zawiodły mnie, a jedynie rozbudziły apetyt na dłuższą formę, w której będę mogła się rozsmakować, jak to było w przypadku wspomnianych wyżej powieści. Na szczęście nadal mam w czym wybierać. Daphne du Maurier to mistrzyni pióra. Tworzy zjawiskową atmosferę niedosłownej, utajonej grozy, fascynuje wykreowanymi postaciami, stopniuje dramatyzm, okraszając go czymś niemal figlarnym (doskonały przykład w Prowincjonalnym fotografie oraz Pocałuj mnie jeszcze raz). Nie unika niesamowitości, wątków nadprzyrodzonych (choć nie jest ich wiele), zgrabnie wplatając je w obyczajowy charakter swojej prozy. Trudno o rozczarowanie w przypadku tego typu (wysokich lotów 😉) literatury. 

Młodość i fascynacja. A nad to wszystko tajemnica, która plącze się niespostrzeżenie między bohaterami. W Mojej kuzynce Racheli nie ma oczywistych odpowiedzi, a mrok czai się nawet w środku jasnego dnia. Daphne du Maurier doskonale wie, jak stworzyć porywającą i hipnotyzującą powieść opartą o prostą, obyczajową fabułę. Doskonały przykład połączenia romansu i thrillera z elementami powieści gotyckiej, gdzie na tle kornwalijskiego domostwa odgrywa się spektakl niedopowiedzeń, sprzeczności, fatalnego zauroczenia, a może nawet i kłamstwa. 

Kornwalia. Filip Ashley staje się spadkobiercą majątku ukochanego kuzyna, który go wychował i z którym mieszkał, dopóki Ambroży nie wyjechał do Włoch w celach zdrowotnych. Tajemnicze okoliczności śmierci Ambrożego, dziwne listy, a przede wszystkim jego nieoczekiwany ślub z daleką kuzynką Rachelą bardzo niepokoją młodego Filipa. Kiedy chłopak dowiaduje się, że wdowa po kuzynie przybędzie do Kornwalii, wrogo usposobiony postanawia się z nią rozmówić. Jednak niespełna dwudziestopięcioletni Filip, który nie nawykł do towarzystwa kobiet, świeżo poznaną kuzynką jest zwyczajnie oczarowany. Ta zaś wcale nie wykazuje pretensji, ani żalu z racji, że została z niczym po śmierci męża. Zauroczony Filip wciąga ją w życie posiadłości Ashleyów, a ona z gracją się w nie wpasowuje.

Jaki sekret skrywa tajemnicza kuzynka Rachela i czy celowo omotała młodego dziedzica, czy raczej on sam wpadł w zwyczajne sidła nieodwzajemnionej miłości? Co tak naprawdę wydarzyło się w willi Sangalletti we Włoszech, kiedy Ambroży tak niespodziewanie podupadł na zdrowiu? I dlaczego nie zostawił niczego w spadku swojej żonie... Moja kuzynka Rachela mnoży pytania, fascynuje mrocznym klimatem, dziką scenerią, enigmatycznością bohaterki. Zachwyca piórem autorki i ogromnie smuci naiwnością głównego bohatera. Czytałam tę powieść jak urzeczona, nie mogąc się od niego oderwać chyba nawet bardziej niż to miało miejsce w przypadku Rebeki. Wiem, że niektórych rozczarowało niewyjaśniające wszystkiego wprost zakończenie. Ja zaś jestem usatysfakcjonowana takim rozwiązaniem i wdzięczna autorce, że pozostawiła ten rąbek tajemnicy, który w zasadzie nadawał smaku całej powieści.